نوار واتر استاپ یا آب بند، ابزاری از جنس لاستیک است که در سازه های بتنی که در معرض رطوبت زیاد قرار دارند، مورد استفاده قرار می گیرد. کاربرد اصلی این نوار ها جلوگیری از نفوذ آب به درون بتن است. نوار های واتر استاپ انواع گوناگونی دارند. یکی از انواع آن نوار واتر استاپ هیدروفیلی است که در این مقاله به بررسی کامل آن می پردازیم.
از این نوار در سازه های بتنی در جایی که بتن قطع می شود استفاده می کنند. همچنین برای عایق کردن شکاف های عمیق در سطح بتن نیز از نوار آب بند استفاده می شود. این نوار ها انواع گوناگونی دارند. و همگی آن ها از جنس لاستیکی هستند. در سازه های بتنی که به دلیل کاربری خاصی که دارند باید بسیار در معرض رطوبت مستقیم قرار بگیرند، استفاده از این نوار ها برای حفظ استحکام سازه ضروری است. در صورت عایق نبودن این سازه ها، آب به داخل بتن نفوذ می کند و به مرور عمر مفید سازه بتنی کم می شود.
نوار های واتر استاپ از نظر محل نصب، شکل ظاهری و نحوه عملکرد به چند نوع تقسیم می شوند. در زیر به ترتیب به انواع مختلف نوار آب بند اشاره می کنیم.
انواع نوار واتراستاپ از نظر محل نصب:
واتر استاپ های مختلف بر اساس شکل ظاهری:
انواع نوار آب بند از نظر نحوه عملکرد:
نوار آب بند هیدروفیلی یکی از انواع واتر استاپ های جدید و مدرن است. این نوع نوار آب بند مکانیزم منحصر به فردی دارد. به این صورت که اگر در معرض رطوبت قرار بگیرند افزایش حجم خواهند داشت. این افزایش حجم چیزی حدود 400 درصد در برابر رطوبت بتن و 500 درصد در برابر تماس با آب باران است. از این نوع نوار برای جلوگیری از نشت و همچنین عایق کردن درز های اجرائی در قسمت های قطع بتن ریزی استفاده می شود. مهم ترین ویژگی این نوع واتر استاپ، خاصیت ارتجاعی بسیار زیاد اما کنترل شده آن در زمان تماس با آب است. این ویژگی موجب می شود که تمامی درز و شکاف ها به خوبی عایق شوند. و میزان نفوذ آب به داخل بتن را تقریبا به صفر می رساند.
امروزه تمامی کشورهای توسعه یافته و پیشرفته از آب بندهای هیدروفیلیک یا بنتونیتی برای آب بندی درزهای اجرایی استفاده می کنند نه نوع P.V.C آن، زیرا محل ثابت سازی آب بندها در بین آرماتورها می باشد و با گذشت چند سال از عمر سازه و بررسی شرایط آرماتورها و بتن مشاهده می کنیم آرماتورهای طولی و عرضی که در سمت آبگیر سازه قراردارند به واسطه عبور آب از طریق درز سرد موجود بین مقاطع بتن ریزی شده و لوله های موئین ناشی از تبخیر آب بتن، دچار زنگ زدگی شده که در برخی از موارد با انبساط 6 الی 15 درصدی حجم آرماتورها، بتن دچار ترک خوردگی می گردد. این نقصان عاملی جهت تشدید نفوذ پذیری و کاهش شدید طول عمر سازه بتنی می باشد. آب بند های هیدروفیلیک یا بنتونیتی علاوه بر سهولت و سرعت بسیار زیاد در نصب تمامی نواقص فوق الذکر را رفع می کنند.
برای نصب کردن این نوع نوار آب بند، ابتدا باید از خشک بودن سطح بتن اطمینان داشته باشید. همچنین سطح بتن نباید هیچگونه چربی یا گرد و غبار و پوسته ای داشته باشد. بعد از قرار دادن نوار واتراستاپ هیدروفیلی در محل مد نظر، تنها کافیست دو لبه آن را به هم فشار و نگه دارید. در این صورت دیگر نیازی به اوورلپ یا جوش دادن نیست. برای ثابت کردن نوار بر روی بتن نیز باید از چسب مخصوصی که مناسب نوار هیدروفیلی است استفاده کنید. مهمترین نکته در زمان نصب این نوار ها، توجه کردن به خشک بودن سطح بتن در زمان نصب است.
برای عایق بندی سازه های بتنی که کاربری آن ها با آب یا رطوبت در تماس است، باید از نوار های واتر استاپ یا آب بند استفاده شود. این نوار ها تمام درز و شکاف های اجرائی که در زمان قطع بتن ریزی به وجود آمده را از نفوذ آب و رطوبت محافظت می کنند. استفاده از آب بندها برای حفظ استحکام بتن در طولانی مدت ضروری است. از جدیدترین انواع این نوار ها، نوار واتر استاپ هیدروفیلی است. این نوع از آب بند ها با توجه به خاصیت ارتجاعی بالا و انبساط در زمان تماس با آب، میزان نفوذ پذیری بتن را تقریبا به صفر می رساند.