یکی از متداول ترین مشکلاتی که در زمان ساخت سازه های بتنی برای ساختمان سازان پیش می آید، ایجاد ترک در بتن است. این ترک ها شاید در ظاهر مشکل ساز نباشند، اما سازندگان با تجربه می دانند که وجود ترک در سازه بتنی پیش آمد مطلوبی نیست. وجود این ترک نشانه ای از ضعف بتن و در نتیجه کاهش مقاومت آن است. چرا که چسبندگی لازم بتن از بین رفته است. در این مقاله سعی داریم علت ایجاد ترک در بتن و راه حل های این مشکل را با هم بررسی کنیم.
تمامی بتن ها، بعد از بتن ریزی و طی فرایند عمل آوری دچار جمع شدگی می شوند. این جمع شدگی ها وابسته به علت آن ها انواع مختلفی دارند. نتیجه نهایی این جمع شدگی در انتها باعث ایجاد ترک در سطح بتن می شوند. برخی از انواع جمع شدگی ها به شرح زیر است:
علت اصلی این اتفاق آزاد شدن مقدار زیادی از گرمای بتن در زمان سخت شدن آن و در نتیجه کاهش دمای بتن است. به طور کلی بتن در زمان تغییر دمای سریع کوچک می شود و جمع شدگی در آن ایجاد می گردد.
علت آن تبخیر آب در زمان سخت شدن بتن و کمبود آب درون بتن است. بتن خشک چسبندگی کافی را ندارد و به همین دلیل ترک های فراوانی در سطح آن ایجاد می شود. این نوع جمع شدگی که از دیگر انواع آن متداول تر است، اثرات منفی زیادی در بتن به جا می گذارد. پس باید حتما از بروز آن جلوگیری کنیم و یا در زمان بروز ، ترک های به وجود آمده را ترمیم کنیم.
دلیل اصلی این رخداد، تمام عواملی هستند که نرخ تبخیر آب و خشک شدن سطح بتن را افزایش می دهند. برای مثال وزش باد یا دمای بالا و رطوبت کم باعث ایجاد این نوع جمع شدگی می شوند. این نوع از جمع شدگی ترک های بسیار عمیق تری نسبت به انواع دیگر بر جای می گذارد. خوشبختانه در بعضی شرایط می توانیم با بستن ترک ها پیش از خشک شدن بتن آن ها را ترمیم کنیم.
به غیر از انواع جمع شدگی ها که دلایل اصلی و عمده ایجاد ترک در بتن هستند، دلایل دیگری نیز وجود دارند که به همان اندازه در ترک خوردن بتن سهم دارند. مثلا ته نشین شدن بتن، جا به جایی میلگرد ها و یا بالا آمدن شیره بتن.
برای مثال از دیگر علت های مهم ایجاد این ترک ها، چرخه انجماد و ذوب و تبخیر آب است. منجمد شدن آب داخل بتن باعث افزایش فضای بین ذرات می شود و موجب می شود عمل آمدن بتن به تاخیر بیفتد و در نتیجه خاصیت چسبندگی بتن از بین می رود.
یکی دیگر از این علت، واکنش های شیمیایی و وجود مواد با خاصیت قلیایی است. این موارد خاصیت چسبندگی بتن را از بین می برند یا حداقل به میزان زیادی آن را کاهش می دهند که باعث ایجاد ترک در بتن می شود.
وجود سولفات یا ترکیبات دارای سولفات نیز همین اثر را بر بتن و فرمول شیمیایی آن دارند.
از جمله دلایل مهمی که به ایجاد ترک در بتن منجر می شود، استاندارد نبودن بتن ریزی است. اگر مراحل بتن ریزی و روش های آن استاندارد نباشند، در بتن در زمان عمل آوری ترک ایجاد می شود. بسیار مهم است که در زمان بتن ریزی، با توجه به شرایط جوی و آب و هوایی و دیگر عوامل موثر در بتن ریزی و عمل آمدن بتن، روش استاندارد بتن ریزی را رعایت کنیم. حتی مناسب نبودن فوندانسیون و نشست زمین نیز موجب ایجاد این ترک ها در بتن می شود.
ترمیم کردن این ترک ها آسان نیست و فرایندی حساس و زمان بر است. به همین دلیل بهتر است از بروز این ترک ها جلوگیری کنیم. مثلا استفاده از برخی افزودنی های بتن باعث پیشگیری از ایجاد این ترک ها می شود. برای ترمیم کردن ترک های بتن ابتدا باید از علت اساسی ایجاد آن مطلع شویم. به همین منظور باید تمام رفتار های ترک ها را به صورت مداوم برای مدت زمانی طولانی ضبط و بررسی کنیم. برای این کار دستگاه های دیجیتالی زیادی وجود دارند که این کار را برای ما آسان تر می کنند. حتی با برخی از تلفن های همراه هوشمند نیز می توان این تحلیل و بررسی را انجام داد.
مورد حائز اهمیت دیگر در ترمیم ترک های بتن، تشخیص عمق ترک ها است. برای اینکه تشخیصی دقیق تر داشته باشیم، بدون اینکه به بتن آسیبی وارد شود، می توانیم از امواج اولتراسونیک استفاده کنیم. این ابزار هم دقیق هستند و هم سریع و آسیبی به بتن نمی رسانند.
ایجاد ترک در بتن به هیچ وجه قابل قبول نیست. پس باید سعی کنیم از ایجاد آن ها جلوگیری کنیم. به غیر از استفاده از افزودنی های بتن که جلوی ایجاد این ترک ها را می گیرند، شناختن علت ایجاد این ترک ها در بتن به ما کمک می کند که از بروز آن ها جلوگیری کنیم. به هر حال این ترک ها قابل ترمیم هستند اما این روشی بسیار زمان بر و پر هزینه است. پس با شناخت دقیق علت های ایجاد ترک و کنترل آن ها، بهتر است از بروز این ترک ها در بتن جلوگیری کنیم.
با ما تماس بگیرید 
